LÁ THƯ TRUYỀN GIÁO TỪ PLEIKU

 

LÁ THƯ TRUYỀN GIÁO TỪ PLEIKU, VIỆTNAM:
Lm. TST CssR

Chiều ngày 6-10-2004 chúng tôi kỷ niệm ngày Đức Cha Paul Seitz đem chúng tôi đến Pleikly lần đầu tiên. Tháng 10 năm 1969, phái đoàn chúng tôi gồm có cha Tài, Thầy Quân và 2 ông thầy 6 là Mầu và Tín nhưng không có chỗ ở. Chúng tôi phải dọn dẹp một cái pḥng trống trong một cái trường học bỏ hoang và đuổi đàn dê ra ngoài. Chúng tôi ở đó đến lễ Giáng sinh năm 1970 mới dựng được cái nhà cho riêng chúng tôi.

Để long trọng kỷ niệm ngày này gia đ́nh Ông Bà Vinh với bà H'Bir cùng người con trai hy sinh cho chúng tôi một con heo 100 kg (225 lbs). Đó là truyền thống dâng cúng để làm phép lành. Chúng tôi sửa soạn làm thịt heo với 5 ṿ rượu cần (bière de Jarai). Cha Quân, người đă làm việc truyền giáo 45 năm với người Thượng (10 năm với dân Koho gần Đàlạt và 35 năm với dân Jarai) và tôi đă sống với dân Jarai 35 năm qua. Cha Tài và Mầu không có mặt. Chúng tôi mỗi người đặt bàn chân trên miếng bông đặt lên cái "rựa" với ư tưởng sẽ nhẹ và êm như bông nhưng vẫn cứng rắn như miếng thép của cái rựa, trước khi làm thịt con heo.

Một người tân ṭng Jarai nguyện kinh. Thay v́ cầu xin với các thần linh như trước đây th́ ông ta cầu xin Chúa:

Cho được sống lâu đến khi nào mọc răng lần thứ hai...

·         Có được sức khoẻ dồi dào...

·         Có h́nh thể cao như núi và sâu như vực thẳm...

·         Cho có giọng nói mănh mẽ như tiếng gầm của hổ và hùm beo...

·         Và sau cùng cho họ kềm hăm được tức giận và hận thù ...

 Sau đó chúng tôi uống rượu cần, ăn thịt heo, hát hỏng nhảy nhót theo tiếng cồng. Tất cả có đến 200 người Jarai từ mọi nơi đến tham dự ngày lễ kỷ niệm.

Ngày 7-10-2004 cha Tài mới đến thật là đặc biệt nhưng dạo này v́ sức khoẻ cha không noí nhiều được như mọi khi. Các vị khác cũng trong Ḍng như cha Thịnh, cha Chiên, các thầy Niêm, Tri, Công và 4 anh em đệ tử khác cũng có mặt. Tất cả chúng tôi đều công nhận là những ǵ đă xẩy ra tại Pleikly từ 35 năm qua là không do công lao của con người mà là công tŕnh của Chúa. Mặc dù có giặc giă, mặc dù chế độ độc tài nhưng số t́n hữu đă lên đến 15,225 người trong đó có 9,397 người Thượng. Tuy nhiên đâu phải chỉ kể số đông mà phẩm chất mới đáng kể phải không thưa Qúy vị!

Thứ hai ngày 11-10-2004, tôi đến mội ngôi làng Jarai gần Phú Quang để làm lễ an táng cho một người vừa qua đời. Rất đông người vừa Thượng vừa Kinh đến tham dự thánh lễ tôi có dự trù 100 ḿnh thánh cho rước lễ mà không đủ. Ngoài ra lại c̣n một đông người ngoại giáo và Tin lành ṭ ṃ đến xem v́ nghe thấy tiếng cồng và lời kinh tiếng hát. Trong thánh lể an táng này người Jarai vẫn hát kinh Vinh danh như thường [khác với truyền thống "Công Giáo" Rôma.]

Tuy nhiên đây là dịp để tuyên bố sự cứu độ của người qua đời và nhiệm mầu Chúa phục sinh. Chỉ là trường hợp duy nhất để chúng tôi loan truyền việc Chúa cứu độ. Chúng tôi nhớ có một lần ở buôn Plei-Djit Thanh B́nh Cha Dominicô Lợi cũng đến làm lễ an táng cho một giáo dân Việt-Nam nhưng bị chính quyền địa phương cấm làm lễ ngoài nhà thờ. Nhà thờ th́ ở rất xa nên cha Lợi trả lời với nhân viên công lực là: "Chúng tôi truớc khi chôn người chết th́ chúng hiệp nhau cầu nguyện cho họ, c̣n nếu chính quyền không cho phép th́ chính quyền nên lo an táng cho họ đi c̣n chúng tôi đi về." Sau đó cán bộ bàn thảo với nhau rồi cho phép tiếp tục thánh lễ an táng.

Sau thánh lễ tôi lại phải đi xức dầu cho một bệnh nhân người Việt trong một làng khác.

Ngày thứ ba 12-11-2004 cha Thomas Thương, chính xứ giáo xứ Thánh Tâm tại Pleiku đến thăm tôi và nhờ tôi giúp cộng tác trong việc dịch thánh kinh cho người Tin Lành Jarai. Chúng tôi vẫn liên lạc rất mật thiết với các mục sư Tin Lành trong vùng. Đây là một cơ hội tốt nhưng cũng chiếm rất nhiều th́ giờ của tôi. Chúng tôi sẽ có buổi họp chung vào ngày 18-10.

Ngày thứ năm 14-10-2004 tôi có buổi họp với hơn 150 đàn bà và trẻ em Jarai đến từ 25 làng rải rác.

Ngày thừ sáu 15-10-2004 mất cả một ngày hội họp với nhiều giáo lư viên Kinh và Thượng muốn mừng lễ bổn mạnh thánh Giêrađô Majella DCCT cùng với Thánh Anphongsô lập ḍng. Không phải tự tôi muốn họ nhận thánh Giêrađô làm quan thày nhưng sự việc bắt đầu vào năm 1999, người ta gửi cho chúng tôi một bức ảnh lớn cuả thánh Giêrađô mà v́ quá lơn nên chúng tôi không có chỗ treo mà phải để vào nhà kho. Sua này một giáo lư t́m thấy bức ảnh đó từ nhà kho dính đầy bụi bặm. Giáo lư viên hỏi là h́nh ai vậy th́ cha Quân trả lời đó là Thánh Giêrađô DCCT chuyên giúp đỡ và chữa lành và giúp đỡ đàn bà trẻ em. Giáo lư viên đó thật ra đạo đức hơn cả những người được coi là đạo đức như chúng tôi xin bức ảnh đem về nhà thờ kính và cầu nguyện và từ đó nhiều người đă được ơn lành.

Từ 5 năm nay thánh Giêrađô đă là quan thày bổn mạng cho các giáo lư viên ở Phú Nhơn Pleikly. Và cách đây khoảng 100 ngày th́ thánh Giêrađô đă chính thức trở thành quan thầy bổn mạng cho các bà mẹ và trẻ em. Ngày 15/10 là ngày sinh nhật của thánh Giêrađô. Thánh nữ Têrêsa Avila phải rời vào ngày 16-10, nhưng năm naỳ ngày 15-10 chúng tôi mừng lễ cả 2 thánh Giêrađô và Têrêsa Avila v́ ngày 16-10 tôi phải đi làm mục vụ tại Mỹ Thạch cách đó 22 cây số.

Chúc mọi người an lành hồn xác. Hẹn thư sau.


Thư bằng Pháp Ngữ viết từ VN

Le soir du 6/10, nous commençons la mémoration du 10/10/1969, jour où Mgr Paul Seitz nous a amenés, le P. Tai, le F. Léonard Quân, les deux diacres Tin et Mâu, à Pleikly sans logis. N’ayant pas de place dans une maison Jarai (comme Jacques Dournes en 1955 à Cheoreo), nous avons dû chasser un troupeau de chèvres d’une chambre inoccupée de l’école où nous demeurions jusqu’à Noël 1970 ayant notre maison à nous dans le village.

Pour cette mémoration, les Vinh (le père, le fils, la mère, en plus une cousine de mère H’Bir et son fils) s’offrent à faire un sacrifice à la Jarai d’un cochon de 100kg. C’est un sacrifice traditionnel de bénédiction. On prépare le cochon avec cinq jarres de bière Jarai. Le F. Léonard (qui depuis 45 ans a travaillé pour les montagnards, 10 ans chez les Koho du côté de Dalat et 35 ans chez les Jarais) et moi (avec mes 35 ans chez les Jarais, les P. Tai et Mâu ne pouvant pas venir), nous mettons chacun un pied sur du coton placé sur la lame d’une hache (pour que nous soyons légers et doux comme le coton, solide et ayant du poids comme l’acier).

La prière est prononcée par un vieux priant d’antan converti. Mais au lieu d’invoquer les esprits, il invoque le nom de Dieu. Il y a des invocations comme:

·         qu’ils aient longue vie jusqu’à ce que leurs dents poussent une deuxième fois. . .

·         qu’ils aient une bonne santé. . .

·         que leur apparence soit comme la hauteur des montagnes et la profondeur des ravins . . .

·         que leur voix soit puissante comme le rugissement du tigre, le cri des rhinocéros. . . mais que les villageois entendent comme un doux murmure. . .

·         qu’ils mettent leur bile sous la paume leurs pieds, leur foie sous la leurs talons... " (le foie et la bile étant, suivant la pensée Jarai, le siège des sentiments de colère et de haine).

Après on boit à la jarre, on chante, on danse dans la musique des gongs. Il y a vers les 200 Jarais venant des quatre coins du pays.

Le 7/10, nous avons la présence exceptionnelle du P. Tai (sa santé ne lui permet plus de parler beaucoup, ce qui n’est pas de son caractère il y a quelques années. Les autres rédemptoristes comme les P. Thinh, Chiên, les F. Thanh, Niêm, Tri, Công et quatre grands sémininaristes sont présents aussi. Tous, montagnards et missionnaires, confessent que ce qui se passe à Pleikly durant ces 35 ans n’est pas oeuvre humaine mais de Dieu. Malgré la guerre, malgré le régime totalitaire, le nombre de croyants arrive à 15,225 dont 9,397 montagnards. Certainement c’est la qualité qui compte.

Lundi le 11, je me rends à un village Jarai du côté de Phu-Quang pour célébrer la messe priant pour un défunt. J’ai une grande assemblée en plein air de catho Viêt et Jarai. Une boite de 100 hosties ne suffit pas. Et il y a encore une foule de curieux protestants et paiens attirés par la musique des gongs et la liturgie catho. Les catho Jarais jouent toujours le gong dans chaque célébration. Vous l’avez entendu. Et il n’y a que chez les Jarais où on chante le Gloria même à la messe des funérailles. Ce n’est pas dans le rituel romain.

Une bonne occasion pour annoncer la rédemption par la mort et la résurrection du Christ. C’est beau signe en ce temps de discorde. Et je suis libre de le crier en plein air. C’est le seul cas. On laisse faire parce qu’on ne veut pas touché à un mort. Il y a quelques années, cela arrive du côté de Plei-Djit Thanh-Binh, le P. Dominique Loi célébrant ainsi une messe pour! un défunt dans une maison de Viêt, les autorités locales se sont intervenues: ce n’est permis de célébrer la messe en dehors de l’église (qui est loin)! Alors le Père de dire: Nous autres, avant d’enterrer un mort on prie pour lui. Si le comité ne le permet pas, qu’il s’occupe du mort de l’enterrement. Après quoi, on le laisse faire!

Après la messe, j’ai une onction de malade dans une autre localité. Cette fois pour un vieux Viêt.

Mardi le 12, j’ai la visite du P. Thomas Thuong, maintenant curé de la paroisse Thanh Tam (Sacré-Coeur) à Pleiku. Il vient pour m’entretenir sur une collaboration de traduction de la bible avec les protestants Jarais. Avec les pasteurs Jarais, on s’entend bien. Ce sera une bonne occasion aussi. Mais ce sera pour moi une grande obligation, car on doit respecter une stricte horaire. A lundi le 18, une première rencontre est prévue.

Jeudi le 14, rencontre avec 150 femmes Jarais de 25 villages différents.

Vendredi le 15, toute une journée avec d’autant de catéchistes Viêts et Jarais qui veulent célébrer leur patron Saint Gérard Majella frère coadjuteur rédemptoriste, contemporain de St Alphonse (patron de TCH). Ce n’est pas moi qui leur ai conseillé d’accepter St Gérard comme patron. C’est en 1999. On nous envoie une grande image de St Gérard que nous savons pas où mettre. Alors on la met dans la grange. Un catéchiste trouve un jour le saint dans la grande, bien poussiéreux. Il demande qui est-ce. Le F. Léonard de l’expliquer: C’est St Gérard, rédemptoriste, guérisseur spécialiste pour les femmes en difficulté. Ce catéchiste laic qui est plus pieux que nous religieux apporte l’image chez lui et commence à prier St Gérard. Et les guérisons commencent à fleurir.

Depuis 5 ans, St Gérard est patron des catéchistes de Phu-Nhon Plei-Kly. Il y a 100 jours, St Gérard est devenu officiellement patron universel des mères et des enfants. Le 15/10, c’est le jour de la naissance au Ciel de St Gérard (patron de TCDu). Mais par respect pour sainte Thérèse d’Avila, on transporte sa fête au 16/10. Cette année, nos catéchistes la célèbre quand même le 15, parce que le 16 tombe sur un samedi où je serai absent me rendant à My Thach (22km) par devoir pastoral.

Et ainsi je puis vous écrire ce message. Portez-vous bien. Ainsi que votre coordinateur, car son dernier message est encombré de signes bizarres!

Au revoir.
Vôtre TST.