KHOẢNG TRỐNG VẮNG LẶNG


 

Có người gọi ông là “thằng què” thật chẳng sai .

 

Khi ông về vùng quê vừa được phong hàm sắc quận này, ông đă chộn rộn bất an về cuộc sống đầy dân dă và nhiều bất ổn. Điện th́ câu nhờ với giá chênh lệch khá cao nên thường xuyên ù ĺ, dây dưa, đôi co do tiền bạc thiếu thiêu hụt hụt v́ những lư do thật oái oăm. Say với rượu th́ không thiếu. Cờ bạc đỏ đen lại dư thừa. C̣n nghề nghiệp th́ thay đổi theo tính khí. Thích th́ lăn xả không ưa th́ nằm chèo queo. Đường xá th́ ôi thôi manh mún lộn xôn lồi lơm . Mỗi bên sử dụng chỗ th́ 1m 5 chỗ th́ 2m, c̣n ở chính giữa lại ngăn bởi hàng rào dâm bụt xen kẽ những cây g̣n to xác phủ xoè mênh mông lá quả . Sau 3 tháng nắm bắt được t́nh h́nh phức tạp của bàn dân thiên hạ, ông t́m thuê mướn được cho ḿnh miếng đất nhỏ đầu hẻm để đủ dựng 1 căn cḥi chắp vá dùng làm quầy bán tạp hoá cho bà con trong con hẻm cụt, nhỏ và đầy rẫy những tréo ngoe , trái khuấy cần phải thay đổi . Lo được cho ḿnh phương tiện đủ kế sinh nhai , ông bắt đâu âm thầm t́m hiểu , xâm nhập vào những con người sắp sửa là những chiến hữu sống chết bên nhau . Sau đó ông cũng vạch ra 1 đối pháp nhằm tiến hành thực hiện kế hoạch gắn kết nhau lại qua việc xin nối phần hạ thế nguồn điện cách con hẻm khoảng 300m. Đơn xin được mọi người tán thưởng đồng ư kư tên. Tuy nhiên có duy nhất 1 người hoàn toàn bất măn về kế hoạch này. Đâu cũng là một thiệt tḥi khá sốc buốt bởi nếu việc này hoàn thành chính ông là người không c̣n bán điện giá cao được nữa . Nhưng ông ta vẫn không c̣n cách nào khác là miễn cưỡng chúc mừng “thằng què” toại nguyện trong sự dỗi hờn , trong sự thách thúc với chút mỉa mai cay đắng . Bất chấp sự tàn tật và bệnh hoạn của một cơ thể đă gần 30 năm âm thầm chịu đựng cơn ác bệnh “liệt tuỷ sống” và mỏi mệt t́m kế sinh nhai cho bản thân và gia đ́nh, nay v́ quyền lợi cùa nhiều người mà ông vẫn bằng mọi cách tiến hành đi đi lại lại từ nhà đến cơ quan điện lực dẫu phải trả phí xe ôm cho chính người đồng kư tên với ḿnh. Rồi là những lần tiếp xúc với đoàn kiểm tra khảo sát vừa của điện lực vừa của quản lư đô thị quận. Mỗi lần hẹn gặp là mỗi lần tiếp khách, nước thuốc gọi là xă giao biểu lộ t́nh cảm. Nhưng có dễ đâu khi vẫn phải thường xuyên đôn đốc thúc giục. Thời gian đợi chờ ṛng ră đến nỗi ông và bà con trong hẻm đành cố dằn ḷng “mặc cho niềm khát khao có cháy bỏng“.

 

Trong khi chờ đợi ánh sáng đến cho mọi nhà ,ông lại lao vào t́m hiểu lư do tại sao lại sừng sững hàng rào ngăn cách giữa 2 con đường quá nhỏ. Lư do thật giản đơn: hàng rào trước kia là mốc cắm ranh giới 2 phần đất khác chủ, sau này v́ đất lên giá do nhịp độ đô thị hoá, 2 chủ đất đă phân lô phần đất của ḿnh đem bán nên 2 lối đi liền kề nhau bằng hàng cây ngăn cách. Để thuyết phục được bà chủ khó tính, trước hết ông đă phải dùng miệng lưỡi của ḿnh giải thích thật cặn kẽ chi li những thuận lợi thực tế nếu con đường được mở rộng với những người con có uy tín của bà. Thế nhưng người con rể của bà th́ lại bất đồng do quan niệm nếu mở rộng đường chắc chắn con đường sẽ trực chỉ với cửa ra vào của căn nhà anh ta. Lại phải đương đầu với một người phản đối quyết liệt, nhưng v́ lợi ích chung, ông phải nhờ đến tổ hoà giải phường để tiến hành. Ngay khi nhận được đơn đề nghị do ông đă kư cùng với 2 người khác mà ông bị vạ lây. Người con rể có căn nhà trực diện với con đường đă thá mạ ông bằng cái tên quá thực tế: “thằng què liệu hồn có ngày tao chém bỏ mạng”.  Khi nghe được lời đe doạ trên ,ông vẫn thản nhiên gặp mặt đối tượng hăm doạ và phân tích kỹ hơn cùng khẳng định việc xin mở đường do ông đồng ư kư tên. Chỉ vài ngày sau đó tổ hoà giải đă thành công và cùng tiến hành mướn người chặt hạ những cây g̣n xum xuê lá. Sau khi đốn hạ mọi người như quên lăng . Ông lại tiếp tục huy động một vài người trong hẻm tự nguyện đóng góp cao hơn những người khác mới đủ để đào gốc cùng nâng cấp đường. Mọi việc diễn ra suông sẻ . Mọi người đều hớn hở khi con đường rộng răi khang trang sạch sẽ. Cũng vào thời điểm này ông nhận được thông báo của điện lực về việc cho thực hiện trồng trụ và dẫn điện vào hẻm. Để tạo thuận lợi cho mọi người ông đă liên hệ với công ty điện lực cho nhận đơn và nộp lại nhanh gọn giảm thiểu tối đa thời gian đi lại của mọi người dù phương tiện di chuyển của ông vẫn là xe “ôm”. Nhưng khi điện về th́ ông chẳng có tiền để mua đồng hồ điện kế . Thê’ là ông vẫn phải xài lại giá cao nguồn điện của chính người mà ông đă lặn lội đấu tranh và tạo mọi điều kiện thuận lợi để được như hôm nay.

 

Hai năm dấn thân vào những việc tưởng như có giận hờn có thù hận và tốn kém nhưng ông vẫn chưa nguôi vẫn lặng lẽ t́m niềm vui mới . Thậm chí có người kinh ngạc về sự liều lĩnh của ông . Nhưng ông vẩn thản nhiên cười x̣a khi nhớ về một người cha mà ông đă từng tự vấn như thế . Năm đó khi chiến tranh c̣n khốc liệt . Vùng Dakto tuy gần thị xă Kontum nhưng lại heo hút bởi đường xá không biết cơ man nào là ḿn bom băm nát như tương tầu. Chẳng ai dám chạy trên con đường tử thần ấy. Sau Mậu Thân kinh ḥang đă tạm lắng , Cố Giám Mục Paul Seitz, một vị Giám Mục gốc Thừa Sai Paris, nói với chúng tôi lúc đó c̣n ngơ ngơ ngáo ngáo bởi chết chóc như vương vất đâu đó trong tâm hồn non dại :

- Có chú nào t́nh nguyện theo cha đi dọn xác chết đă thối rữa trong rừng không? 

- Cả đám đứng nh́n nhau như trồng. Mắt xụp xuống che dấu nỗi hoang mang kinh ngạc.

Thấy thế Ngài lại vỗ về khích lệ:

- Cha chỉ nhờ các con đào lỗ, mọi việc c̣n lại cha sẽ cáng đáng, đâu có ǵ hỏang sợ phải không các con nhỉ?
- Động viên xong cha lại gần anh em chúng tôi xoa đầu từng đứa một rồi Ngài lại trấn an tiếp: - Hăy chứng tỏ ḿnh là “scout” đi! Nào các con vào kho lấy cuốc sẻng rồi theo cha ra xe lên đường - Như một thiên lệnh vừa đanh thép vừa dịu dàng, chúng tôi chạy đi không do dự ngờ vực. Chiếc xe Land Rover răo như con ngựa sắt già cỗi lao về phía trước thẳng hướng Daktô đang chờ đợi. Trong thùng xe anh em ch́m trong thinh lặng. Với cái tuổi giọng rồ rồ mới lớn, chúng tôi chỉ c̣n biết nh́n nhau hồi hộp ngỡ ngàng. Không biết có c̣n lành lặn để mà trở về hay không khi trên đường đi loang nhửng vết lỗ chỗ do ḿn được tháo gỡ c̣n loang lổ. Đôi khi chúng tôi ôm nhau, chụm đầu vào nhau khi có đoạn cua gắt mà tài xế liều mạng chính là người đă hút hồn thôi miên chúng tôi. Hai bên đường vắng lặng thoang thoảng mùi thần chết . Thỉnh thỏang c̣n lại dăm ba chiếc xe lính cháy đen. Xa xa trong lẩn khuất dưới những gốc cây đôi ba tốp lính làm nhiệm vụ. Tay lăm le súng. Mắt nháo nhác như kẻ trộm. Quanh thân người lủng lẳng lựu đạn và những băng đạn rẹt mầu xám xịt tang tóc. Những ngọn cây cao đổ vật vờ vắt vẻo. Gió lạnh thổi sao nghe rờn rợn. Sự hoang tàn đến ngộp thở. Chiếc xe quẹo sang trái biến sâu vào rừng cây. Chao đảo rồi xóc giật. Tiếng kêu như khét lẹt khi xe chồm về phía trước. Chúng tôi mặt mũi xanh như tầu lá. Nhưng vẫn lại giọng nói có thần khi vang lên xóa tan trống vắng:

- Các con cố gắng đào cho nhanh khoảng đất này, khóet sâu khoảng một thước. Sau khi chỉ tay ra dấu trên phần đất gần đó, Ngài vắt chiếc khăn mùi xoa ngang miệng, xỏ vào đôi gang tay đă sờn với động tác thuần thục,  thoăn thoắt tiến vào bên trong không quên mang theo những tấm áo mưa dầy khổ rộng mầu lá xậm. Chúng tôi chia nhau ra cào cuốc. Sự thinh lặng như nơi nhà nguyện. Mùi hôi thối thum thủm lùa theo gió lạnh. Tiếng chim lảnh lót vang lên rồi tiếng vỗ cánh xà bay theo đàn. Sự hoảng loạn của chim muông phần nào xóa tan sự trầm lắng gai góc. Cây cối đang xuân vẫn c̣n vương văi những xác lá cháy xém. Nhiều thân to bầm dập vết chém của những mảnh bom đạn. Đôi chổ tan tác tàn tro như dấu vết ngàn đời của chiến tranh để lại. Thời gian miệt mài vào công việc trôi vèo như hơi thở vội vă gấp rút v́ thấm mệt. Khi những thân thể đang là mồi ngon cho chim chóc được bao bọc bởi những lớp da xám trơn bóng cũng là lúc hiện h́nh của một cái hố rộng vừa đủ cất giữ vội vàng. Vùi lấp xong, ông cố Tây không quên cắm cây thánh giá được cột nối sơ sài bằng giây leo bám víu nơi thân cây và vài giây thinh lặng cầu cho những linh hồn xấu số vừa an nghỉ. Trước khi chia tay, ông Cố gúc lại thấm thía hơn bất cứ một bài thuyết giáo tràng giang đại hải nào nhưng ẩn chứa một triết lư sống cực kỳ linh động: - Sống đạo là dấn thân, các con của ta ạ! - Chúng tôi ra về dù mồ hôi nhễ nhăi nhưng hồn th́ rộn vui như vừa được nhảy múa.

 

Khỏang trống vẳng lặng bồng bềnh này bỗng ùa về xoa dịu những giây phút như chao đảo nản ḷng thối chí và rồi khuấy động cái thú liều lĩnh khác thường để lại biết dấn thân trong thực tai đang ngổn ngang bên ḿnh. “Sống đạo là dấn thân” văng vẳng Lời Chúa được đúc kết từ:  “Con Người không đến để được phục vụ, mà Người đến để phục vụ.”. Dấn thân bằng hành động là thế đấy.

 

Khi những hộ mới đến xây nhà lập nghiệp hoặc chuyển đổi do giá cả nhà tăng cao nhờ đường xá khang trang hơn, trong xóm xuất hiện 1 số cháu nhỏ thất học do nhiều nguyên nhân khác nhau. Ông lại một lần nữa ra tay xốc vác. Ông cho qui tụ chúng lại phát tập vở, bút, bảng rồi hằng ngày miệt mài dậy những con chữ, những điều cần làm và những điều không nên đôi khi c̣n cho chúng bánh kẹo mỗi khi chúng làm tốt. Song song đó ông c̣n mở một lớp dạy Anh văn vỡ ḷng miễn phí cho những trẻ chuẩn bị vào lớp 6. Các cháu rất thích thú với những chữ lạ lẫm, âm thanh nghe trầm bổng như ru như hát nếu áp dụng cả câu nguyên đoạn. Một trong những bậc cha mẹ của các cháu đă gieo trong tôi nhiều ấn tượng nhất về quá khứ không hay của ḿnh. Người mẹ trẻ này dù ǵ cũng c̣n chút áy náy khi nói với tôi lời chân thành: 

- Xin cám ơn anh đă cho các cháu con chữ , lời dậy khuyên bảo rất chân chất... Không chờ đợi ông cắt ngang: 

 

- Thấm chi đâu! Có chăng chỉ là hạt bụi bay trong không gian mù mịt. Tôi chỉ là người thực thi ư nguyện của người cha đạo đă dậy dỗ tôi mà thôi. Chị cứ lo phận việc của chị đi nhé - Vấn đọng lại trong ông lúc này là h́nh ảnh kia trong quá khứ hiện về.  Đà- Lạt năm ông tṛn 18 tuổi. Một buổi chiều vàng vọt trên con đường oằn èo dẫn lên đồi Sohier trên cao nơi có ngôi trường nội trú trước kia là nhà dưỡng bệnh nho nhỏ. Ông nhẩn nha dạo bước ôn lại bài học. Tiếng c̣i nhấn liên hồi và rồi là chiếc toyota mầu nâu gụ láng cóng chồm tới. Trên xe có lẽ là hai vợ chồng thượng lưu . Người đàn ông mặc veste với chiếc cà vạt mầu nho c̣n người phụ nữ thanh tao trong bộ đầm vàng chanh khoác thêm bên ngoài chiếc áo lông trắng mịn màng cao cổ . Người đàn ông ra khỏi xe lịch thiệp:
- Xin anh cho biết đây có phải là nhà của ông Giám Mục Kim không ạ? 

- Dạ cũng không đúng lắm. Nhưng Ngài vừa đi khỏi.

- Tiếc qúa! Tôi có thể chờ ông ấy được chứ? 

- Hẳn nhiên rồi.

 

Người mặc veste tiến lại cửa xe ra hiệu cho vợ ngồi chờ, c̣n ông mau mắn kể cho tôi câu chuyện về ông Tây đă giúp ông sửa chữa chiếc xe bị hư ngay gần chân đèo Prenn. Tại nơi đây t́nh h́nh chiến sự thời điểm đó rất căng thẳng trong buổi chiều muộn, ông đă thất vọng khi nhờ nhiều chuyến xe qua để giúp đỡ. Nhưng thật lạ lùng và dũng cảm, sau cùng chính ông Tây mà bên ṭa Gíam Mục Đàlat mới đây cho ông biết tên, đă không sợ hăi như nhiều người mà c̣n lăn xả sửa chữa cho đến khi xe lăn bánh. Ḷng nhân hậu đă khiến vợ chồng ông phải kiếm t́m để tạ ơn. Mặc dầu trước khi chia tay ông GM đă để lại cho ông một câu ngắn ngủi: “Bác ái là hiến dâng” . Thế nhưng sau một đêm kiểm nghiệm ông vẫn không hài ḷng trong ngẫm suy được nên đă vội vă ra đi. Chờ đợi chẳng là ǵ khi ḷng khao khát muốn hiểu rơ chân lư chắt lọc mà ông GM kia đă chứng minh bằng việc làm cao quí. Điều ǵ đă gieo trong ḷng ông một lối sống gan dạ và lại là hiến dâng lạ kỳ đến thế. Câu chuyện kể của người đàn ông quí tộc thấm đậm sự kính trọng và thán phục, nhưng tiếng chuông vang đă không cho phép người nghe c̣n non trẻ ở lại để người đàn ông thượng lưu kia trút bầu tâm sự.

 

Khỏang trống vẳng lặng một lần nữa ùa về. Ông nhận ra tiếng Chúa: “Hăy bán hết của cải ḿnh mà làm việc bố thí …”. Sao ông thấy như tinh khôi trong rung động rồi điều c̣n lại là sự hiến dâng mênh mông diệu vợi. Triết lư sống bằng hành động rất cụ thể của cha già cố Thừa Sai luôn chất chứa trong ḷng ông khi cuộc đời luôn luôn biến động và ông thấy ḿnh quá nhỏ bé trong cái thâm sâu huyền bí văng vẳng ấy.

 

Qua 3 năm lặng lẽ với những công việc “hàng tổng” ông cũng được phường b́nh chọn 3 năm liền là gương người tốt việc tốt. Ông chẳng vui chẳng buồn mà cũng chẳng bao giờ đi nhận những tấm bằng khen khi được tuyên dương. Thời gian sau này chân ông teo lại, yếu dần và không lết được trọn vẹn. Mỗi bước đi gần như phải bám víu chống đỡ vào một điểm tựa nào đó. Mỗi ngày mỗi khó khăn hơn.  Di chứng bệnh liệt tuỷ sống bắt đầu suy thoái trở lại. Cơ thể c̣m cơi khô cằn héo hắt hơn. Biến chứng mới phát sinh làm ông không c̣n lặng lẽ cắn răng chịu đựng. Ông đi khám và phát hiện thêm 1 số bệnh khác như bác sĩ khẳng định: nhiễm trùng đường tiểu, sỏi thận và trong nước tiểu có hồng cầu. Trước những đớn đau thể xác càng chồng chất thêm với những khó khăn về kinh tế, không c̣n cách nào khác, ông xin được bảo trợ trị bệnh miễn phí. Nhưng sau nhiều nơi chốn xin xỏ từ tổ, khu phố, hội Chữ Thập Đỏ phường rồi lên cấp quận và cuối cùng xách đơn lên tận hội Bảo Trợ Bệnh Nhân Nghèo thành phố. Một nỗi đau không nguôi: chưa có chính sách cho người lớn tuổi. Đây có phải là nỗi đau trần trụi đến với ta măi sao! Đời sống như có điều ǵ đó âm thầm cản trở. Nhiều lúc ông như người chếnh choáng men say. Mà càng say trong hơi men càng thấy ḿnh chao đảo dại khờ trong suy tưởng. Lần này có thấm vào đâu khi cơ thể ông đă một lần chết ch́m vào lăng quên. Cảnh nghèo bám víu vào đâu để được khát vọng sống. Nhưng rồi như có phép mầu, ông được cố GM Kontum lắng nghe niềm khao khát. Ngài đă đến với ông trong căn cḥi nghèo hèn để rồi bồng ẵm ông trở lại bệnh viện. Bằng ḷng nhân ái bao la, Ngài đă tôn trọng cha mẹ ông đến nỗi Ngài xin nếu được cho phép Ngài sẽ mang đi. C̣n niềm vui vô tận nào khác hơn thế nữa. Trước khi ôm gọn ông trong ṿng tay ấm êm, Ngài khuyên ông thật nhỏ như thầm th́ bên tai: “Đau khổ là quên ḿnh đấy con ạ”. Cuộc sống đan xen giữa quá khứ và hiện tại. Quá khứ của ông là cả một chặng đường được sống trong yêu thương của cố Giám Mục Phaolô Seitz. Nếu không có Ngài cuộc đời của ông đă chấm hết, đă phiêu diêu miền cực lạc. Thế nên trong hiện tại tim ông luôn nhạy cảm trước những ḥan cảnh đáng thương khác. Khi c̣n có thể ông sẵn sàng sẻ chia.  Khỏang trống vẳng lặng thật cần thiết như thao thức trong tâm hồn rồi lan tỏa vào trong thực tại để khơi gợi cuộc sống nhân ái đẹp đẽ hơn. Và vẫn là Lời Chúa âm vang: “Lạy Cha nếu Cha muốn, xin Cha cho con khỏi uống chén này. Tuy vậy xin đừng làm theo ư con, mà xin theo ư Cha”.  Đau khổ là quên ḿnh dẫu cho day dứt ṿ đầu bứt óc. Đôi khi ông căm phẫn trước sự đối xử tệ bạc của xă hội mỗi khi nghĩ đến thân phận. Nhưng rồi chợt nghe như tiếng Chúa: “Lúc con đau khổ nhất là lúc ta đang mang con trên đôi tay ta“, th́ tất cả những khắc khoải tan biến như không bao giở trở lại nữa. Dấn thân, hiến dâng, rồi lại quên ḿnh đều là những tâm t́nh diệu kỳ chắt chiu từ những lời Chúa răn dậy và được Cố Giám Mục đem ra thực hành sống đạo trong ḥan cảnh cụ thể vào tửng thời điểm. Cần có khỏang trống lặng thinh để nghe văng vẳng tiếng Chúa gọi dù cuộc đời có nhồi nhào nặn ta choe chóet!

 

Sự lặng thầm lâu dần thấm quen. Đớn đau lắm cũng chai sạn khi lặng thinh rồi cầu nguyện. Không phải xin là được ngay mà phải bền bỉ, bền bỉ và bền bỉ. Niềm vui nỗi buồn như luôn luôn hoà quyện khiến cuộc sống thêm phong phú lăng mạn hơn. Qua những khỏang trống vẳng lặng thiết thực, ông vẫn cầu mong sẽ c̣n t́m lại được niềm vui khác kể cả đớn đau gian khổ để rồi lặng lẽ âm thầm như ông đă tự dặn ḷng ḿnh: “Hạnh phúc nào bằng khi làm cho người khác hạnh phúc hơn chính bản thân ḿnh“. Chẳng lẽ đây không phải là triết lư sống đạo của ông sao! 

 

Qua bài này, người viết xin tha thiết giới thiệu với quí cha , quí tu sĩ cùng quí độc giả bớt chút thời gian quí hiếm ghé thăm trang web:

http://members.cox.net/llcvk/kmf/KMF.htm, mà anh em cựu chủng sinh Kontum và các thành viên KMF gọi tắt từ KONTUM MISSION FOUNDATION hay HỘI BẢO TRỢ TRUYỀN GIÁO KONTUM vừa mới h́nh thành. Chắc chắn c̣n nhiều điều bổ sung cần ḥan thiện, kính mong đón nhận những góp ư cùng những tấm ḷng chia sẻ, nhân Năm Thánh Truyền Giáo tại VN.

 

Sàig̣n, những ngày khai mạc Năm Thánh Truyền Giáo 2004

 

Thành Kính trong Chúa Kitô.

Vũ văn Quí VN email:

vuvanquy@fptnet.com.vn


 

  
Gia đ́nh Tri Quỵnh 68                                                               Đỗ An Toàn 66, gđ A/C Hai Thoại thăm cha Faugère

                        
                                                      Anh em CVK về thăm, lại mái nhà xưa CVK