NHẬT KƯ TRUYỀN GIÁO: KƠBEY  NỔI CƠN GIÓ BỤI

 

Ngày 5.05.1972:  Các chị Ḍng Chúa Quan Pḥng vào MACV đợi tàu. Tại đây có hàng ngàn người ngồi la liệt chờ tầu từ ngày một. Họ ngồi từng gia đ́0nh, con cái cháu chắt trong thảm thương. Không ai buồn phiền. Mọi người đều có vẻ  nóng ruột được mau trốn thoát ngọn lửa chiến tranh đang bùng cháy quanh tỉnh. Tôi cũng vào tại đây gọi là đưa mẹ tôi , chị Ba tôi và các chị Ḍng lên đường.

 

6g00 sáng. Tôi dâng Thánh Lể. Mọi người tập hợp trong một căn pḥng đọc kinh. Thánh Thư hôm nay : " Hởi anh em, anh em biết rằng từ những ngày đấu Thiên Chúa đă gọi tôi để dân ngoại được nghe lời Phúc Am do miệng tôi và tin". 

 

Bài Phúc Am lại nhấn mạnh  :  "Không có t́nh yêu nào cao quí hơn t́nh yêu của người thí mạng v́ bạn hữu ḿnh."

 

Hai đoạn nầy Thiên Chúa dùng như nhắc nhở lại ơn Ngài gọi tôi và khuyến khích tôi trong sứ mệnh mục tử.

 

10g00 sáng hôm nay , tin báo đồn Plei Kleng bị vây hăm. Đồn nầy nằm vào đầu giới tuyến họ đạo Kơbey. Tôi vụt về Kơbey xem xét. Anh em giáo hữu thập tḥ lo âu. Thấy tôi về, họ mừng. Kéo nhau lại chuyện tṛ bàn tán. Họ sợ tôi đi khỏi Kơbey.

 

4g00 chiều , tôi trở lại Kontum. Tiếp tế thực phẩm cho các chị đang chờ tàu. Cửa MACV, có lính Mỹ gác kỷ. Ra dễ vào khó. Nhiều người  chờ tàu nản ḷng ra về. Vài chị ḍng lên được chuyến tàu chót. Mấy sư huynh Lasan vào đây nhập đoàn. Đă mấy ngày các thầy đợi tàu tại sân bay, bị pháo kích tơi bời mà cũng không đi được . Màn đêm buông xuống nặng nề. Tôi tổ chức lần hạt, xin Đức  Mẹ thương giúp. Nhiều người cầu nguyện sốt sắng.

 

6-05.1972:   5g00 sáng. Chúng tôi thức giấc. Thánh Lể . Bài đáp ca hôm nay  : "Chính Chúa đă tác tạo thân ta và ta thuộc quyền sở hữu của Ngài !" Tôi thấy an tâm. Bài ca Alleluia lại như một lời hứa  : "Thầy sẽ xin Chúa Cha và Người sẽ ban cho các con một Đấng cứu trợ khác để ở cùng các con luôn măi".

 

Tôi đang được an ḷng th́ bỗng bài Tin Mừng lại nói  :  "Tôi tớ không trọng hơn chủ. Nếu họ bắt Thầy th́ họ cũng sẽ bắt các con". Th́ ra, tôi cũng phải chấp nhận những ǵ sắp xảy ra .

 

Lễ xong . Các chị Ḍng đọc kinh sáng. Tôi xuống ngồi bên mẹ tôi. Chỉ c̣n mấy phút nữa được ngồi bên người mẹ mà có thể tôi không bao giờ được gặp lại. Mẹ tôi thinh lặng trong nguyện cầu. Đôi lúc lâm râm những ǵ tôi không nghe rỏ. Nhưng chắc người đang cầu nguyện cho tôi ở lại b́nh yên với đoàn chiên.

 

Kinh xong. Một nhân viên bước vào báo cho các chị biết chuyến chinok đầu tiên dành cho phái đoàn các chị. Ai nấy đều nhanh nhẹn cầm xách tay ra sân tàu.  Ngiu tiếp tế vào 20 cái bánh ḿ mà chia cho hơn 80 người điễm tâm.  Mọi người lớn bé đều vui vẻ cầm mẩu bánh lót dạ cầm hơi, không kiểu cách.  Thật một miếng khi đói bằng một gói khi no.

 

Tàu đến. Thoát ṿng lửa đạn, ai cũng hài ḷng. Vội vă. Không ai giă từ  ai. Hàng một ra sân tàu. Chuyến tàu vĩnh biệt. Cầu mong b́nh an cho những người ra đi . Trong đó có mẹ tôi, các chị ḍng đă từng cọng tác với tôi trong Núi Rừng Kơbey.

 

Cánh quạt quay mạnh. Tàu kêu to như rán sức . Rồi vụt bay đi như con châu chấu. Tôi lững thững ra về, nh́n  ngọn núi NANG BRAI, nơi những người con của Núi Rừng đang khoắc khoải lo sợ.

 

7.05.1972  :  Anh em Thượng Kơbey , sáng hôm nay, dự lễ đông đảo. Tôi nhắc lại ḷng tin nơi Thiên Chúa là Đấng duy nhất ban cho ta an b́nh.  Buổi chiều, họ đến viếng thăm hỏi han. Không ai dám đi rừng hoặc ra khe bắt cá. Họ bảo  :  trong thời kỳ nầy, cha như một vị thần(yang) trong làng. Tôi ph́ cười. Ngày xưa dân thành Lycaomia cũng gọi Barnaba là thần Jupiter và Phaolô là Mercuriô và đem ḅ tới cúng. Tôi căm thấy lo âu xao xuyến. Nhưng một đều tôi căm thấy là một SỨC MẠNH đang âm thầm hoạt động và điều khiển tôi.

 

Đêm tối bao phủ núi đồi. Người vật yên lặng như nghẹt thở. Dân làng như  chuột bọ chui rúc vào hang hầm bí mật trong ḷng đất. Tôi lên giường. Nhẫm lại mấy lời kinh của anh Charles de Jésus  :

 

"Mon Père, je m'abandonne à vous,

Faites de moi ce qu' il vous plaira.

Quoique vous fassiez de moi, je vơus remercie

Je suis prêt à tout, j' accepte tout

. . . De me mettre entre vos mains

Sans mesure, avec une infinie confiance

Car vous êtes mon Père."

 

Có lẻ, anh Charles cũng đă sống những giây phút hay những chuỗi ngày khoắc khoải mà anh cũng như tôi đều cảm thấy nhỏ bé, bất lực, phải bám vào Thiên Chúa làm lẽ sống .

 

Đêm trường. Từng loạt đạn, từng quả 81 ly rớt sau quả đồi. Tôi thức giấc. Những lời kinh mà tôi thường nghe các chị ḍng Chúa Quan Pḥng đọc, quay lại trong đầu óc tôi  :

- TC. quan pḥng là Đấng pḥng hậu mọi sự cho chúng tôi.

- TC quan pḥng là Sức sống, là Đấng bảo vệ chúng tôi.

 

Lạy Chúa, xin cho chùng tôi biết hoàn toàn phó thác bản thân chúng tôi nơi ư định quan pḥng Chúa trong trót cuộc đời biển đổi nầy . . .

Trong tâm thức, tôi đang lo lắng. Nhẩm lại những lời kinh nầy như củng cố niềm tin và t́m lại sự an b́nh.

 

8.05.1972:  8g00 sáng. Lể hôn phối cho 5 đôi tân hôn. Tôi cố lo cho họ trước những rủi ro chiến tranh sắp tới. Đang lúc dâng MTC lên th́ những quả pháo kích của quân Giải Phóng Miền Nam rơi cách nhà thờ 200m . Miểng tạc đạn rơi lào rào lốc cốc trên mái tôle . Tôi giật ḿnh. Vội trấn an. Tiếp tục Thánh lễ .

Đêm qua, một quả ḿn nổ. Lính liên đoàn lục soát, thấy nhiều vết máu và khiêng về một anh bộ đội bị găy gị.

 

Dân làng sợ hăi tột độ. Họ di tản . Nem vào báo cáo cho biết dân làng di tản hết rồi. Tôi b́nh tĩnh xếp lại hành trang. Suy tính những ǵ phải làm cho đêm nay.

 

Đang lúc tôi viết những ḍng nầy th́ bom đạn máy bay bắn rền trời. Phản lực réo lên như xé không trung. Những ngọn núi như trơ gan chịu đ̣n.

 

Thấy tôi c̣n ở lại, dân làng kéo về. Nhưng tối nay đồn Plei Kleng bị tấn công nặng. Kịch chiến nghe rỏ ṃn mọt.

 

9.05.1972:  Sau Thánh Lễ, Thup đến báo cáo đồn Plei Kleng thất thủ. Tỉnh trưởng ban lệnh di tản dân khỏi vùng Plei Krong. Lính Plei Kleng đang rút về Plei Krong theo đường rừng.

 

Lệnh ban truyền. Hai tiếng đồng hồ trôi qua. Làng vắng lặng trống không.  Mọi người ra đi. Nối đuôi nhau. Mang gùi. Bồng bế. Không màng ngó lại. Bỏ lại sau lưng làng mạc và di sản thân yêu.

 

Tôi đi tảo thanh một ṿng quanh làng. Một cụ già c̣n sốt lại. Tôi bồng bỏ trong xe Land Rower. Một xác chết đặt nằm yên trong ḥm. Không kịp chôn.

 

Anh em lính rút lui đă tới Plei Krong. Họ mệt nhoài. Quần áo ướt át. Khiêng đồng đội tử thương. Một đ̣n khiêng xỏ ngang qua hai tay hai chân cột lại của người bạn xấu số. Đầu ngă về sau. Miệng há hốc.  Đó là thảm cảnh của chiến tranh.

 

Đoàn người tiếp tục tiến về Kontum. Nhuể nhoải mồ hôi. Không nụ cười. Cũng không tiếng khóc. Thinh lặng lê gót. Qua các ngọn đồi. Đường sá quanh co. Một bầu nước giải khát. La liệt. Từng năm bảy gia đ́nh dừng chân. Nghỉ lấy sức.

 

10.05.1972:  Plei Krong chưa thất thủ. Quân Giải Phóng c̣n nằm bên kia sông Pơkô. Tôi lái xe về. Dọn đi tất cả thuốc men để tiếp tục giúp đỡ bà con.

 

12.05.1972:  Chị Anicet, Agnes, Emile tù Pleiku về lại, tiếp tục phát thuốc cho các Trung tâm tị nạn. Sự hiện diện của các chị đem lại nhiều niềm vui cho anh em Thượng.

 

13.05.1972:  Quân Giải Phóng tiến công mạnh mạn Bắc Kontum. Nhiều pḥng tuyến bị bẻ gảy. Dân vùng Daktô bị kẹt. Một số đồng bào gan ĺ tẩu tán giữa bom đạn. Đêm đến , ngồi dựa lưng nhau, ngủ giữa đường nhựa. Ngủ rừng sợ máy bay bắn nhầm. Trong số nầy có bà d́ ruột của tôi. Đúng là người về từ cơi chết. Gặp nhau lại vui vui cười cười. Quên hết ưu phiền.

 

14.05.1972:  Kontum bị tấn công ba mặt. T́nh thế thật căng thẳng. Sáng hôm sau lễ Chúa Giêsu lên trời. Thánh lễ. Bom đạn réo ́ ầm. Khói lên nghi ngút. Máy bay bắn phá dọc ngang. Trong lúc đó, Đức Giám Mục đọc thư chung nhắc lại ḷng tin vào Thiên Chúa, Đấng cầm đầu vận mệnh. Tuyên dương việc truyền giáo của các vị thừa sai xứ Thượng Kontum hàng thế kỷ nay. Ngài khấn xin Ḥa B́nh cho Gíao Phận. Lúc thái b́nh, Ngài hứa sẽ xây hai cư xá phục vụ người nghèo . Một cho anh em Thượng. Một cho anh em Kinh.

 

15.05.1972:  Tôi đi giải tội cho làng Kơnăng. Vùng Plei Krong bị bế tắc. Đường đầy ḿn chống chiến xa. Đoàn hành quân cho hay em ruột Cha Chương trúng ḿn Claymore chết đêm qua. Tôi đi thông báo cho Ngài. Hai anh em lên xe Land Rower đi t́m xác. Các chị Ḍng Chúa Quan Pḥng lau rửa xác và tẩm liệm. Cha Chương ngồi ôm mặt khóc thương em. Hai ống chân đứa em bị găy nát. Vết thương nơi đầu vẫn c̣n rớm máu. Người em mà mấy ngày trước đây Ngài dẫn dạo chơi quanh Kontum. Thật là một cuộc Hội Ngộ và Ly Biệt trong khoănh khắc thời gian.

 

4g00 Thánh Lễ vội vàng. Quân Giải Phóng đang tấn công mặt Nam Kontum. Khói lửa mịt trời. Cha Tú hành lễ. Đức Giám Mục và một số linh mục tham dự phân ưu cùng người anh em trong hàng linh mục.

 

Nấm mộ người em sinh Bắc tử Nam. Kontum, người anh linh mục đang rao giảng Tin Mừng. Mọi người rút lui. Người anh linh mục ngồi bên mộ. Hai tay ôm đầu.

 

Kontum nặc mùi khói lửa. Khói đạn bay tua tủa váo thành phố như một làn bụi trong cơn gió lốc.

 

16.05.1972:  Pháo đài B52 vẫn trút bom cay nát những ngọn đồi phía Tây Nam và mạn  Bắc thành phố.

 

Được tin Cha Thoman tử nạn xe hơi tại Banmêthuột. Cha Chastenet bị thương nặng. Hàng linh mục đau đớn trước sự ra đi của một người anh em . Mỗi người chúng ta sinh ra để làm chứng tá. Trong một hoàn cảnh. Trong một môi trường. Trong một giai đoạn. Ngoài ra hăy an tâm, phó thác. Chu toàn sứ mệnh từng phút giây. Hơn là lo mạng sống sẽ c̣n hay mất.

 

19.05.1972:  Được tin anh em Thượng Cha Đường ở Plei Jơdrâp đi làm rẫy về bị B52 rải bom. 15 người chết và nhiều người bị thương. Cha Đường vội về lại địa sở.

 

20.05.1972:  Quốc lộ 14 bị Quân Gỉai Phóng cắt đứt tại Chư Pao.  Đoàn người di tản về Pleiku bị kẹt lại Tân Phú.  Trời nắng như lửa đốt. Vài em bé đă chết.

 

24.05.1972:  Tối nay tôi và cha Đường ngủ tại nhà mẹ tôi. Đúng 10g00, một quả hỏa tiển rớt sau nhà cách 10 thước. Chúng tôi vào hầm. Một quả khác rớt ngay trước nhà cách  độ 20 thước. Hầm rung rinh mạnh. Cha Đường và tôi ra khỏi hầm, lái xe tẩu thoát vào trường Kuênot.

 

25.05.1972  :  3g00 sáng. Nhiều xáo động. Anh em Thượng chạy tẩu tán. Nhiều tiếng la hét rùng rợn vang lên. Tôi vạch màng cửa kính trông ra. Ngoài sân, dưới ánh trăng lờ mờ,  bộ đội giải phóng chạy lom khom.

 

Viên chỉ huy ra lệnh  :  "Đánh chậm. An chắc. Chổ nào có địch ṃ tới. B1 đâu. B2 đâu.     -  Có mặt . Xin tuân lệnh.   Người thừa hành trả lời gọn lỏn, trang nghiêm như chú lính Nhật trong phim Cầu Sông Kwai.

 

Tôi ngồi tựa vách. Dọn ḿnh lần cuối cùng. Chợ đợi. Ngồi trơ như tượng đá.  Máy bay C130 đáp xuống phi trường vài ba chuyến rồi ngưng hẳn. Hiểu rằng phi trường đă bị chiếm.

 

Im lặng. Cả hàng ngàn người lớn bé già trẻ nằm im thin thít dưới gầm nhà trường.  Thỉnh thoảng vài phát đạn nổ làm hiệu bên quân Gỉai Phóng.

 

Bụng đói. Không thức ăn. Nước rửa mặt dành để uống.  Màn đêm buông xuống. Nhuộm đen cả không gian và cả ḷng tôi.

 

27.05.1972:  Một đêm nặng nề. 3g00 sáng. Nhiều tiếng chân xào xạc trên nền nhà khác thường. Nhiều tiếng th́ thầm . Tôi không nghe rỏ. Và tôi nghe mang máng hai tiếng "Rút lui".  Nhưng sao lại có nhiều tiếng dấu chân đi như tăng viện quân vào.

 

7g00 sáng. Anh em Thượng một số ra ngoài gầm nhà, nháo nhác khác thường. Tôi vụt nghỉ : có lệnh kiểm soát mọi người chăng? Tim tôi đập loạn xạ. Nhiều anh em Thượng bí tiểu tiện , đại tiện, ra thanh toán nợ trần ai trước thềm nhà. Một số người nhớn nhác như nai phải đạn người thợ săn. Một vài người đàn bà vội chạy về lều trại, coi lại đồ đạc đang nằm ngổn ngang.

 

Thấy bóng Thầy Kim đi ngang qua pḥng, tôi vội mở hé cửa hỏi  : "Sao rồi".

-  Cha cứ ra. Quân Gỉai phóng đi hết rồi. Mừng mừng vui vui, tôi chạy ra sân thăm hỏi anh em bổn đạo. Họ hỏi thăm tôi. Người nầy báo cáo : - "Chồng con chết" . Người kia báo cáo  : - "Mẹ con chết"  -  "Em con chết"  -  "Anh con chết"  . Xác họ c̣n nằm dưới hầm trú ẩn.  Tôi ra lệnh chôn lấp và đắp ngay thành mộ.  Chưa hiểu chiến thuật Quân Gỉai Phóng thế nào  :  đang thế thắng mà lại rút lui có trật tự.

 

Tôi băng bó vội cho một số dân làng bị thương từ mấy ngày nay. Vết thương ở vai, ngực, đầu.

 

Đức Gíam mục từ Tân Hương tới gặp lại năm anh em linh mục chúng tôi. Om nhau mừng rở. Nét mặt Ngài tươi hẳn trên đôi má gầy cồm hốc hác.

 

10g00 sáng. Tôi dẩn tất cả anh em Thượng di tản về Trường Bok Kiơm để tránh xa chiến tuyến.

 

29.05.1972:  Đêm qua, trận chiến ác liệt cở Trung Đoàn cách trường Bok Kiơm độ 1 Km.  Đêm cứ mưa rỉ rả. Buồn thúi ruột thúi gan.     

 

9g00 sáng. Cha Tú dẩn anh em Thượng từ Paradis về đây cùng với 3 chị Ḍng Chúa Quan Pḥng. Họ đi dọc theo mé sông Dak Bla, rẻ vào thành phố.

 

Trưa nay các chị Chúa Quan Pḥng dùng bữa cơm thanh đạm nơi lều chúng tôi tại Trường Bok Kiơm  rồi lên trực thăng về Pleiku.

 

Chiều lại, anh em Thượng vẫn tập trung đọc kinh. Lời kinh , tiếng hát vang lên trong chiều buồn, ḥa lẫn với những tràng súng đạn  ngoài pḥng tuyến.

 

30.05.1972:  Một đêm hải hùng. Từng đợt súng tấn công. Súng nổ dồn dập, tranh thủ, tiến lui.  Cha Tú  và tôi ngồi thốc dậy như bị điện giật. Xỏ giày vào chân. Kiễm soát lại túi xách. Đón chờ những bất trắc.

 

7g15 sáng. Hừng đông lên sưởi ấm và đánh tan những lo sợ đêm qua. Chúng tôi dâng Thánh Lễ ngoài trời. Vừa lúc dâng Ḿnh Thánh, một quả tạc đạn réo nổ trên ngọn cây bên cạnh.  Giật ḿnh . Ngơ ngác. Mọi người chờ đợi phát nổ thứ hai. Họ chạy tản vào nhà. Tôi và Cha Tú vẫn tiếp tục làm lễ.

 

Cha Tú và tôi lái xe đi lo công việc. 11g00 một quả pháo kích rớt cách xe chúng tôi độ 10 thước trong ao rau muống trước Chùa Bác ái. Tiếng nổ long trời vỡ đất. Bùn đất bay tung tóe, lấp kín mặt kính xe chúng tôi.

 

4g30 chiều. Chúng tôi về lại Trường Bok Kiơm vừa lúc một quả pháo kích rơi vào Vọt nước Plei Tơnha. 6 người Thượng chết và nhiều người bị thương. Lo băng bó. Tải thương vào bệnh viện. Tại đây, bác sĩ, nhân viên đều đội nón sắt, ḿnh bận áo giáp làm việc. Họ vừa làm việc, vừa lắng nghe tiếng đạn pháo từ xa vào.

 

31.05.1972:  Quân Giải Phóng rút dần khỏi Phương Nghĩa.  Số người bị kẹt trong khu vực nầy vội chạy về Tân Hương. Có gia đ́nh chú thím, cô và các em tôi. Gặp lại nhau, nói, cười, khóc. Thật hỉ, nộ, ái, ố có đủ trong tâm tư con người lúc nầy.

 

1.06.1972:  Đường về Paradis tạm khai thông. Cha Tú chạy về thăm nhà. Chỉ c̣n lại chiếc Land Rower. Nhà không cửa trống. Hai bàn tay trắng như khi đi nhận xứ.

 

3.06.1972:  Đêm không một bóng sao. Tối đen. Ngoài trời mưa như nước trút. Một con chó tru trêu thảm năo.Tôi cảm thấy bồn chồn. H́nh dung con chó tôi thấy ban chiều đang ăn xác người chết. Chạnh ḷng nghĩ thương cho bà mẹ của nạn nhân. Nếu bà mục kích cảnh tượng nầy, chắc bà chết ngất đi được .

 

Hai trường mẫu giáo cạnh Bok Kiơm được trưng dụng làm nhà để xác. Các tử thi từ mặt trận được chở về đây. Chờ tàu về nguyên quán. Tuần nay trận chiến ác liệt. Không ai rảnh tay lo việc an táng. Tử khí buồn nôn cứ theo ngọn gió thổi hắt vào nhà chúng tôi trú.

 

4.06.1972:  Hôm nay lể Ḿnh Thánh Chúa. Thánh Lễ giữa trời. Chỉ cách chiến tuyến có một cây số. Trời mưa lất phất. Một cây dù đủ che cho vị chủ tế.  Trưa hôm nay , chung tôi dùng cơm với Đức Cha tại nhà MEP. Ngủ say tới chiều, bù đắp cho mấy ngày qua.

 

5.06.1972  :  Trời mưa rỉ ră suốt ngày. Pháo kích liên miên. Cha Tú và tôi cứ phải lái xe đi lo công việc.  Đễ sẵn trong xe hai cuộn băng cá nhân. Một buổi đường mà chúng tôi phải đứng tim với 4 quả pháo kích như cứ t́m chúng tôi làm mục tiêu. Tử thần như lảng vảng khắp nơi, đe dọa chúng tôi từng giây phút. Có thể chiều. Tí nữa. Hoặc mai. Tôi là một tử thi bê bết máu như tôi đă từng thấy.

 

Pháo kích mấy ngày làm đường sá xơ xác như đầu rối tóc bù. Dây điện đứt bừa băi. Cây đổ nát cản đường đi. Các cửa hàng đóng chặt then cài. Im lặng như nín thở.

 

6.06.1972:  Ngày thứ ba đầu tháng. Theo thông lệ, 18 linh mục c̣n lại tại Kontum vẫn họp tại nhà MEP với Đức  Cha. Thành phố Kontum vẫn c̣n 20.000 dân. Bữa cơm trưa sum hợp vui vẻ. Lâu ngày, nâng cốc la-ve, đá lạnh  đầy thanh thú.

 

9.06.1972:  Chiến sự Kontum có phần dịu lại. Quân Giải Phóng rút lui từng bước. Dân đói dài v́ tiếp tế khó khăn. Di tản dân Kơbey và các làng khác bằng Chinok về Pleiku.

 

Từng đám người được phân chia túc trực tạisân vận động. Mỗi lần chiếc chinok hạ cánh xuống là mỗi trận cuồng phong. Bụi bay nghi ngút. Một số người có hạn lao ḿnh vào đuôi tàu. Những người mẹ mang gùi nặng chĩu sau lưng. Trước ngực đeo con. Tay dắt cháu bé. Cúi ḿnh rẻ gió vươn tới con tàu. Phần người c̣n lại, cúi đầu như  đạo hửu Mahomet cầu kinh mỗi chiều. Mỗi lần con tàu cất cánh, gió bụi thổi rát da thịt. Chiến tranh. Mi là ai !

 

13.06.1972:  Cha Tú và tôi cùng lao ḿnh vào chiếc chinok . Về Pleiku xem con cái tạm trú nơi nào ? Như thế nào ? Chiếc chinok ra bệnh viện lấy thêm thương binh. Có anh khà khịa thảm thương. Mấy chiếc băng ca khiêng. Trong lúc bay cao, có anh thương binh , mặt tái mét, ôm vết thương nhăn nhó, vật lộn với tử thần. Liếc nh́n anh, tôi cảm động vô cùng. Mọi người cứ lặng im như ai mặc ai. Tôi cũng thế v́ không biết làm ǵ hơn.

 

Hôm nay cũng là ngày giáp 4 năm linh mục Cha Tú, Cha Thám, Cha Tâm và tôi. Không ngờ chúng tôi c̣n gặp nhau sau cơn ác mộng. Ca tụng Thiên Chúa v́ Ngài nhân lành.

 

15.06.1972:  Tôi bị tả nặng. Nằm liệt giường. Tú chi bá hài đau nhức.

 

1.07.1975 :  Quốc lộ 14 nối liền Pleiku với Kontum khai thông. Thỉnh thoảng bên đường, vỏ đạn pháo binh chất thành núi. Bốn cây số đẫm máu của Núi Chư Pao bắt đầu  :  hai bên đường, cây cối xơ xác, lá trụi, cằn cỗi như bộ xương. Chứng tích của bom lửa, bom đinh và bom bi. . .

 

Chư Pao một quả núi, lỏm chỏm đá, vừa bóng cả cây già. Nay chỉ c̣n lại đá và đất. Thỉnh thoảng c̣n lại một vài cây tong teo. Sánh như một người bệnh thương hàn rụng hết tóc. Hai bên đường dưới chân núi, lỗ bom B52 lỏm chỏm, sâu hoắm. Vài quả rớt ngay vào đường nhựa.  Chư Pao chiến trường lừng danh của miền đất Kontum. Chư Pao như con quái vật hút máu hàng ngàn người dân Việt. Và con quái vật nầy đă lảnh hàng ngàn tấn bom. Ngôi làng Thượng dưới chân nó đổ nát điêu tàn.

 

6.07.1972:  Chiến sự lặng dịu. Tôi dẫn hai làng Krong Kơtu và Lung Leng về lại chỗ củ. Cầu qua suối bị phá hủy. Nước suối lớn. Những người mẹ mang gùi , đèo con trên cổ. lôi qua suối vất vả. Những em bé ba bốn tuổi chạy theo gót mẹ. Tôi cởi chiếc xe đạp lộc cộc.

 

Đă nhiều năm , tôi chưa dùng tới nó. Bắp thịt rắng lại. Gân cốt như hết co giăn. Tiến thối lưỡng nan.  May thay tại Mang La, gặp được bà bán mấy lon bia. 200$ một lon. Tôi đổ vào bao tử một vài lon cho mát máy. Quả thực, khí phách bùng lên. Thừa thắng xông tới. Cong lưng trên con ngựa sắt. Vượt đèo. Xuống dốc. Lốc cốc trên đường đá lơm chơm. Và Kơbey đă hiện ra trước mắt.

Mấy dăy nhà đầu làng hăy c̣n nguyên. Tôi vào nhà Chánh tổng Líu. Ngă lưng xuống sàn nhà. Lấy bầu nước ực một hơi. Nhắm mắt lại cho thần kinh êm dịu. 12g00 trưa. Ngíu dọn cho tôi gói cơm sấy đem theo. Vài ngọn bí luộc. Măng le. Muối ớt. Cơm xong, tôi về lại khu vực nhà thờ nhà xứ Kơbey. 

 

Làng trở nên hoang tàn. Không c̣n trâu, ḅ , heo , dê. Cỏ gai mắc cỡ mọc lút đầu. Um tùm. Tim tôi se thắt lại. Bốn làng Kơbey, Khok Klong, Khok Nar, Plei Trâp bị mưa bom B52 phá tan tành, cháy rụi. Ngôi trường làng 5 lớp chỉ c̣n lại đống gạch vụn. Khu vực nhà thờ hăy c̣n nguyên.

 

Tôi bước vào nhà thờ. Trơ trụi. Lạnh lẻo. Khăn trải bàn thờ không c̣n nữa. Pḥng thánh được chiếu cố kỹ càng. Tôi bước vào nhà xứ. Mái ngói hư. Mưa vào. Quần áo, sách vở śnh lên. Các vật dụng tung tóe đó đây. Mùi thúi bay ra như xác chêt lâu ngày.

 

Tôi ra sông Pơkô. Nước sông đục ngầu. Chảy mạnh. Lạnh lùng như quên người từ phương xa về. Tôi về lại nhà Chú Yơi. Gặp gỡ anh em tín hữu. Họ cho tôi một chiếc chiếu bên bếp lửa. Dùng cơm chiều với măng le. Ngủ qua đêm bên bếp lửa sưởi ấm thay mền. Mỗi lần nghe lạnh và muỗi cắn th́ biết lửa đă tắt. Thổi ph́ phèo cho lửa cháy sưởi ấm và cho muỗi bay xa.

 

7.07.1972:  Tôi trở lại khu nhà xứ. Leo lên lợp lại mái ngói đă hư nát. Nhờ anh em Thượng thu dọn nhà sạch sẽ. Tất cả phải đem ra ngoài đốt.

 

Anh em Thượng xin xưng tội. Trong nhà thờ, nh́n lên cây Thánh giá bằng cây rừng hăy c̣n nguyên. Cây thập giá muôn đời vẫn là tượng trưng cho T́nh Yêu Vô Biên của Thiên Chúa.

 

Ăn cơm trưa giữa hoang tàn đổ nát. Chừng lối 50 anh em giáo hữu xúm xít lại nói chuyện. Họ xin tôi thỉnh thỏang về thăm lại họ và cho họ thánh lễ. Nh́n quanh Núi Rừng trầm lặng, tôi lo lắng và thương họ nhiều. An ủi căn dặn mấy điều. Tôi lên đường. Mưa bay lất phất. Cúi đầu trên con ngựa sắt. Miệt mài.

 

15.08.1972:  Sáng hôm nay, chúng tôi dâng Thánh Lễ trọng thể tại Hàm Rồng, ngoại ô Pleiku . Mừng Mẹ Lên Trời. Hai đoàn nhạc chiêng cồng chỉnh tề. Các em vũ múa . Xiêm y Jơrai sặc sỡ. Đông đảo giáo dân Bahnar, Jơrai, Xêđang, Rơngao tham dự. Bầu khí Thánh Lễ đầm ấm mà suốt mấy tháng nay chúng tôi mới có lại được . Mấy tháng  nay, chúng tôi dâng lễ lúc th́ dưới gốc cây, lúc ngoài hiên nhà trường, lúc ngoài băi đất trống.

 

Giờ đây chiêng cồng ầm vang. Lời ca vinh danh khởi xướng. Các em thiếu nữ say mê với nhịp điệu. Tiếng chiêng có lúc dồn dập với nhịp cồng. Khi thoảng thoảng với những thanh la. Các cụ già trầm ngâm, cúi đầu gạt lệ.

 

Xin Mẹ lên trời thương cho đoàn con Mẹ chóng về quê củ và sau được về Quê Hương trên trời. Amen.

 

28.08.1972:  Uống rượu là tệ đoan hàng thế kỷ không sao trừ được .Không rượu ghè th́ lại mua rượu trắng.  Lính và công chức lảnh lương ra, mua rượu đăi bà con là hết. Họ nói, la hét, mời mọc nhau rộn ràng hơn một cái chợ. Vài anh chàng cao hứng ngâm nghêu ngao. Hết rượu hết tiền th́ than đói . C̣n tiền th́ cứ sống hạnh phúc với hiện tại.

 

15.08.1972:  Tục chôn một ḥm của người Jơrai, thoạt nghe ta cảm thấy rùng ḿnh. Nhưng đối với họ, lại là biểu tượng cho tinh thần gia tộc đại kết. Chiều nay , người làng Kơbey đem hai đứa cháu mới chết đến Pleiku Ro để chôn chung một ḥm với Bà nó mới chôn táng cách tháng nay.

 

Pleiku Ro là làng bên lương. C̣n nhiều mê tín dị đoan. V́ dây liên hệ bà con, họ nể ḷng cho người Kơbey an táng cùng nghĩa trang. Nhưng sau đó, họ bắt vạ một con heo, một con dê để cúng thần tạ tội. Nếu không , làng sẽ hứng nhiều tai bay vạ gió.

 

25.09.1972:  Một người từ Kontum xuống mang cho tôi thư Cha Tú : "Từ ngày vô Hàm Rồng, ngọc thể mạnh khỏe chứ ? Hy vọng Bok đă dọn chổ êm ấm cho con cháu và tư  thất êm ấm. Tiếc rằng cách trở, không đến thăm Bok được . Quốc lộ 14, càng lúc càng trở nên hiểm trở.  Hy vọng mau chấm dứt cuộc chiến để gặp nhau. . .

 

Chiến cuộc đă làm cho ḿnh trở thành điếc và cù lần thêm độ. Ngày hôm qua họ phát gạo đợt chót 30 ngày. Từ đây th́ bắt đầu vào mùa chay!"

 

Đọc xong thư, mấy tiếng "Từ đây , bắt đầu vào Mùa Chay" cứ quây cuồn trong trí óc tôi. Tôi h́nh dung lại những nét mặt non dại, tái mét, nhăn nhó với cái đói đang cào bụng mà tôi đă từng chứng kiến lúc mới về Kơbey.

 

Hăy cầu nguyện cho chúng tôi

can trường trước những hoàn cảnh nầy.

 

Chúng tôi không có tiền bạc

để phan phát cho mọi người.

 

Chúng tôi vẫn ở lại, vẫn làm việc,

 

V́ chúng tôi có Chúa,

có sứ mệnh mang T́nh Thương đến cho mọi người.

 

V́ Chúa đă gọi con

Nên chứng tá muôn đời.

Giữa Núi Rừng trùng điệp

Vinh danh Chúa muôn đời.

Amen.  Alleluia.

 

Chân thành kính gửi đến quí vị tôn sư,

quí linh mục bạn,

quí thân bằng cố hữu ,

 

Mấy trang bút kư bé mọn nầy.

Cho dầu Kơbey nổi cơn gió bụi,

Ḷng con hằng tưởng nhớ đến

Những người đă tận tâm giúp đỡ con

Và cầu nguyện nhiều cho giáo đoàn Kơbey

Mà con là Mục tử.

 

Lm. Simon Phan Văn B́nh

 

       

Chủng viện Thừa Sai Kontum